Асаргаа, сувилгааны чиглэлээр дагнан  үйл ажиллагаа явуулдаг төв Орхон аймагт нээгдээд дөрвөн сар гаруйн хугацаа өнгөрч байна. Энэ хугацаанд 200 орчим иргэнийг хүлээн авч үйлчилжээ. Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сард  үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн “Ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний асаргаа, сувилгааны төв”-өөс энэхүү сурвалжилгаа бэлтгэлээ. 

“Гэгээн үйлс” төвийн үүсгэн байгуулагч,  их эмч Л.Батзаяа,  Г.Номин-Эрдэнэ  нар гэр бүлийн хоёр, 2016 онд Өвөрмонголын Үндэсний их сургуулийг уламжлалт анагаах ухааны их эмчээр суралцан төгсжээ. Хөвсгөл аймгийн Ахмад настны асрамж үйлчилгээний төвд их эмчээр 6 жил ажиллаж байгаад Эрдэнэт хотод өнгөрсөн оны наймдугаар сард шилжин иржээ. Хоёул мэргэжил нэгтэйн дээр асаргаа сувилгааны  төв нээх битүүхэн хүсэлтэй яваад л байж. 
Ингээд аравдугаар сард аймгийн Засаг дарга Б.Зоригтбаяртай уулзах “Иргэдийн уулзалт”-ын цаг авч, өөрсдийн зорилгоо танилцуулжээ. 

2025 оны 12 дугаар сарын 26-нд  “Ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний асаргаа, сувилгааны төв” нээлтээ хийв. 

Тухайн үед аймгийн удирдлагууд төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд зорилтот бүлгийн хүмүүст үйлчлэх асаргаа, сувилгааны төв байгуулах талаар  бодлогын түвшинд  тусгаж, яриа хэлэлцээ өрнүүлж байсан үе юм. 

Дээрх уулзалтаар Засаг дарга залуу гэр бүлийн санал санаачилгыг дэмжин, хамтран ажиллах боломж бийг илэрхийлж байв. Ингээд тэд “Гэгээн үйлс” төвөө байгуулан үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. 

Орон нутгаас Хөдөлмөр халамж, үйлчилгээний төвийн дэргэдэх Ахмадын сувиллын үйл ажиллагааг өөрчлөн зохион байгуулж,   “Ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний асаргаа, сувилгааны төв” болгосноор тус төвийн   үүд  хаалга нээгдэж, олон арван хүний амьдралын чанарт эерэг нөлөө үзүүлж эхлээд буй нь энэ юм. 

Эрдэнэт хотын иргэн 42 настай А нь  өнгөрсөн хоёрдугаар сард БНСУ-д байхдаа тархиндаа харвалт өгчээ. Ар гэрийнхэн нь эх орондоо авчирч,  гуравдугаар сард хэвтрийн, хариу үйлдэл үзүүлэх чадваргүй тус төвд анх ирсэн байна.  Хорь гаруй  хоногийн турш асруулсны эцэст таягтай явдаг, өөрөө бие засдаг, хүний үг ойлгодог,  хэд гурван үг хэлдэг болжээ. Арав хоног гэртээ амарч байгаад дахин төвдөө ирсэн байв. 

Мөн гурван сар хэвтэрт, гуурсаар хооллодог, тураалын зэрэгтэй  иргэн Н нэг сарын дотор хэвийн жиндээ орж, өөрөө бие даан сууж, хооллодог болсон гээд сайхан мэдээ олныг дуулгасан. 
Уг төв  хүний асрамж шаардлагатай хэн бүхэнд нээлттэй. Өндөр настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн гэлтгүй хөл нь хугарсан, хагалгаа, хими эмчилгээний дараах асаргаа шаардлагатай    иргэн ч тэнд очих боломжтой. 

Одоогоор найман ажилтантай, дөрвөн асрагчтайгаар өдөр тутмын асаргаа, сувилгаа, сэргээн засах үйлчилгээ, хооллолт, сэтгэлзүйн дэмжлэг зэрэг үйлчилгээг   24 цагийн турш  үзүүлж байна.

Асаргааны салбар Монголд харьцангуй шинэ тул мэргэжлийн хүний нөөцийн дутагдал байгааг онцоллоо.  Гэсэн ч тус төвд Япон Улсад олон жил ажилласан туршлагатай, мэргэжлийн үнэмлэхтэй  асрагч ажилладаг нь давуу тал болж байна.

Асрагч О.Халиун эдний гол түшиг гэдгийг их эмч  Г.Номин-Эрдэнэ  хэлж байв.   Бие биенээсээ суралцаж, бусад асрагч нараа мэргэшүүлэх, 7 хоног бүр мэдээлэл, сургалт  өгөх ажлыг зохион байгуулдаг ажээ. Цаашид гаднын улсад туршлага судлуулах, мэргэшүүлэх  талаар зорьсон зүйл бий гэдгийг хэлж байлаа. 

Бусдын тусламжтайгаар өдөр тутмын амьдралд оролцдог хүмүүстэй ажиллахад  амар биш. Ачаалал өндөр, сэтгэл зүйн дарамт их. Асрагч өөрөө сэтгэл зүйн бэлтгэлтэй байх ёстой.  
“Бие даан хоолоо идэх нь бүү хэл бие засах чадваргүй хүмүүс байгаа шүү дээ.  Үйл хөдлөл бүр дээр нь  түүртэлгүй тусалж, дэмжин  үнэн сэтгэлээсээ хандах нь  чухал.  Энэ бол зүгээр нэг ажил биш, бусдыг хайрлаж, энэрэх тухай ойлголт. Бид та энэ хүмүүстэй сэтгэлээсээ ажил, бид таныг тултал нь дэмжиж чадна гэж асрагч нартаа хэлдэг”  хэмээн их эмч Г.Номин-Эрдэнэ онцолсон юм. 

 Тиймдээ ч аймгйийн Хүүхэд, гэр бүл, хөгжил хамгааллын газрын  сэтгэл зүйч нартаа хамтран ажиллаж, ажлын байрны, хувь хүмүүс рүү  чиглэсэн сургалт зөвлөгөөг тогтмол  авдаг болжээ.  Асарч, сувилахаас  гадна хүн бүртэй тулж ажиллахад бүгд сэтгэл зүйч болдог гэнэ. Урам өгнө, дэмжинэ.

Зарим хүмүүст зөвхөн асаргаа биш, ярилцах хүн хэрэгтэй байдаг учраас  юуны ч тухай хамаагүй ярилцдаг ажээ. 

Их эмч Л.Батзаяа “Улаанбаатарт хувийн асаргааны газрууд  байдаг орон нутагт манайх шиг ийм үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллага байхгүй. Орон нутагт  Орхон аймаг анхдагч байж, үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Хөрш зэргэлдээх аймгуудаас иргэд их холбогдож байна. Асаргаа, сувилгааг эмнэлэгтэй андуураад байдаг. Эмнэлэгт үзүүлдэг үйлчилгээнээс тэс өөр юм шүү дээ. Зарим нь бүр асрамжийн газартай ч зүйрлэх нь бий.  Өдөр тутмын амьдралдаа бусдын дэмжлэгтэйгээр оролцдог, зорилтот хүмүүст үзүүлдэг үйлчилгээ юм. Өглөө сэрээд орноосоо босох, нүүр гарыг нь угаалгах, хоолыг нь идүүлэх, усанд оруулах, бие засуулах гэх мэт. Эхлээд бид тусална, зөвлөнө, дараа нь өөрсдөө хийж чаддаг болдог” гэв. 

Хүн амын насжилт нэмэгдэж, архаг өвчний тоо өсөхийн хэрээр асаргаа шаардлагатай иргэдийн тоо нэмэгдэж байна. Үүнтэй холбоотойгоор гэр бүлийн нэг гишүүн асаргаанд бүх цагаа зориулах шаардлага гарч, ажил амьдрал нь хойш тавигдах, сэтгэлзүй, санхүүгийн дарамтад орох зэрэг асуудал үүсдэг.

Харин энэ төв үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлснээр зөвхөн асруулж буй иргэнд төдийгүй түүний гэр бүлд эерэг нөлөө үзүүлж байгааг онцолж байлаа.

Өөрөөр хэлбэл, асаргаа нь ганц гэр бүлийн асуудал бус, нийгмийн асуудал гэдгийг бодлогоор дэмжсэний  жишээ энэ юм.

Тус төв  зориод ирсэн иргэдэд хоног хугацаа заадаггүй,  гэрийнхэнтэй нь гурвалсан гэрээ байгуулж, байнгын холбоотой ажилладаг. Улаанбаатар хотоос зорьж  ирэн  удаан хугацаагаар асруулж буй иргэд ч байна.

Багуудаас судалгаа авч хүнд хэлбэрийн байнгын асаргаа шаардлагатай 90 иргэний санхүүжилтийг хариуцаж, тус төвийн асаргаа, сувилалд хамруулж байна.  Ийнхүү Орхон аймагт хайр халамж, итгэл найдвар түгээсэн  орчин бий болж,  тэнд асруулж буй иргэд өдөр бүр бага багаар урагшилж байна.

Мэдээллийн төв